Coachen op de vloer: aansluiten bij beeldspraak

‹ naar overzicht

Met het gebruik van beeldspraak maakt een coachee in weinig woorden iets duidelijk. Een metafoor schetst vaak een glashelder beeld van een gevoel, situatie of probleem. Het is de brug tussen het bewuste en onbewuste. Als coach zie je de situatie voor je en kun je gemakkelijk meevoelen met wat erin de coachee leeft.

Hoe werkt dat in de praktijk?

Frank komt binnen en begint meteen te vertellen. Enigszins geëmotioneerd. Hij doet zijn best om zijn tranen weg te drukken. Hij zat net weer lekker in zijn werk en binnen twee weken zit zijn kruiwagen al weer boordevol. Zijn manager blijft er maar van alles ingooien. Hij kan er niets meer bij hebben, anders kiept zijn kruiwagen om. En hij weet nu al niet meer wat hij moet doen met alles wat erin zit.

Frank wil eerst meer zicht op wat er allemaal in zijn kruiwagen zit, zodat hij weer wat meer lucht krijgt. Een andere keer wil hij kijken hoe hij kan voorkomen dat zijn kruiwagen steeds weer zo vol raakt. En hoe hij ‘nee’ kan zeggen tegen zijn leidinggevende.

Gedeelde beeldspraak als krachtig instrument

Ik vraag Frank een stoel als symbool voor zijn kruiwagen te pakken en deze ergens in de ruimte neer te zetten. Vervolgens vraag ik hem te vertellen wat er allemaal in zit en daar steeds een voorwerp bij te pakken als symbool. Alles wat voorhanden is in de ruimte mag hij gebruiken.

Frank pakt een voorwerp en de woorden volgen als vanzelf. Hij raakt steeds meer in zichzelf gekeerd. Er komt van alles in hem op, hij voelt en ervaart. Hij benoemt wat hij pakt en legt het in zijn kruiwagen. Soms stel ik een verdiepende vraag en soms ook niet. Hij gaat door met pakken tot hij klaar is. De stoel, zijn kruiwagen ligt vol, met van alles.

Hij kijkt me aan en zegt: “Dat tijdschrift, dat staat voor de gebeurtenissen met de losse eindjes, dat weegt het zwaarst. Dat wordt me nu helder. De rest is bijzaak.”

Frank vertelt vervolgens een aangrijpend verhaal over een collega die jaren terug is overleden, terwijl ze samen dienst hadden. Hij is als goede vriend betrokken geweest bij het regelen van de uitvaart. Tijdens zijn verhaal laat hij zijn tranen de vrije loop. Wanneer hij klaar is met zijn verhaal kijkt hij me aan en zegt: “Ik zou nog zo graag van hem willen horen of ik het toen goed heb gedaan bij de uitvaart. Dit houdt me nog dagelijks bezig”.

Wat is er veranderd?

Door de metafoor als startpunt te nemen en gebruik te maken van voorwerpen die zijn verhaal symboliseren, blijft Frank in contact met wat er in hem leeft. Komen de woorden als vanzelf, vanuit wat hij diep van binnen weet. Hij krijgt contact met en voelt aan wat werkelijk zwaar voor hem weegt. Het feit dat hij zijn verhaal heeft verteld en zijn verdriet hierover heeft gevoeld, geeft hem lucht. En helderheid.


Coachen op de vloer is een reeks van korte impressies: zo ziet coaching met psychodrama eruit in de praktijk. En dit is daarvan het effect. Wil je deze manier van werken zelf in de vingers krijgen? Ontdek onze leertrajecten voor coaches en supervisoren.