Supervisie op de vloer: kijken in de spiegel

‹ naar overzicht

Spiegelen is een eenvoudige en effectieve techniek in psychodrama. Het werkt zeer verhelderend wanneer iemand (persoon A) zichzelf ziet bewegen in een situatie. En wat het effect daarvan is. In een kleine groep werkt dat zo: een ander groepslid (persoon B) speelt de rol van persoon A, gedraagt en beweegt zich precies zo. Spiegelen is vaak ook confronterend en vraagt om zorgvuldige begeleiding.

Hoe werkt dat in de praktijk?

Tijdens een groepssupervisie wil Liesbeth onderzoeken waarom ze met een bepaalde klant niet verder komt. De coachee komt niet echt in beweging. Ze voelt dat ze zelf te hard werkt en moe is na elke coachafspraak.

We zetten de scene neer: tafel, stoelen, hoe ze beiden zitten. Floor speelt de rol van de klant. Nadat Liesbeth Floor heeft ingesproken over een aantal belangrijke aspecten van de klant, starten ze het gesprek. Het wordt snel zichtbaar dat Liesbeth hard werkt en veel woorden gebruikt. Ze zorgt voor de klant, die vervolgens zelf niets meer hoeft te doen.

Wanneer ik de scene stil zet, vraag ik Liesbeth of het in het echt ook zo gaat. “Ja, het is precies hetzelfde. Dodelijk vermoeiend.” Ik vraag haar wie haar rol even over kan nemen. Ze vraagt Marleen. Liesbeth en ik gaan op enige afstand van de scene staan en ik vraag Floor en Marleen nogmaals de scene te spelen. Liesbeth kan op deze manier vanaf de zijlijn naar haarzelf kijken.

Inzicht en bewustzijn

Wanneer de scene stopt, vraag ik Liesbeth: “Wat valt je op aan de situatie, wat zie je?”

Liesbeth raakt geemotioneerd en zegt: “Daar zit mijn moeder”. En ze wijst naar Floor, de klant. “Als kind zorgde ik voor mijn moeder, omdat zij niet voor zichzelf kon zorgen. Ze had het altijd zwaar en moeilijk. Ze stelde zich afhankelijk op van mij.”

Liesbeth ziet en voelt dat ze in de tegenoverdracht schiet. En daardoor niet vrij en adequaat meer kan reageren. De klant blijft op deze manier ook in haar ineffectieve patroon vastzitten.

Wat is er veranderd?

Inmiddels zitten we naast elkaar op een stoel naar de scene te kijken. Ik vraag aan Floor (nog steeds de klant): “Wat gebeurt er met jou in het gesprek, wat ervaar jij?” Floor: “Ik weet het allemaal niet, ik weet niet hoe ik het moet aanpakken.” Waarop coach Marleen heel rustig zegt: “Ik weet het ook niet.” Dit is zichtbaar een nieuwe ervaring voor Floor.

En Liesbeth? Voor haar is het een eye-opener, een mogelijk alternatief.


Supervisie op de vloer is een reeks van korte impressies: zo ziet supervisie met psychodrama eruit in de praktijk. En dit is daarvan het effect. Wil je deze manier van werken zelf in de vingers krijgen? Ontdek onze leertrajecten voor coaches en supervisors.