Coachen op de vloer: werken met posities uit de TA

‹ naar overzicht

De drie posities in de TA (Ouder, Volwassene, Kind) kun je op verschillende manieren gebruiken in een (loopbaan)coachtraject. Bijvoorbeeld om de coachee te laten ervaren vanuit welke positie hij geneigd is te praten in een netwerkcontact of in een sollicitatiegesprek. En wanneer hij wel en niet krachtig en authentiek overkomt.

Hoe werkt dat in de praktijk?

Johan is in zijn outplacementtraject toe aan het zetten van stappen op de arbeidsmarkt. Hij heeft een aantal netwerkcontacten die hij graag wil benaderen. Hij wil sparren over zijn ideeën en ontdekken wat zijn deskundigheid en ervaring waard is op de arbeidsmarkt. Hij twijfelt over hoe hij de gesprekken moet insteken, hoe hij zich moet presenteren, wat hij moet vertellen over zijn huidige situatie.

Klein rollenspel

Ik stel voor om een klein rollenspel te doen, zodat hij kan ervaren wat er in een gesprek gebeurt. Dit vindt hij prima.
Ik kruip in de rol van een van zijn netwerkcontacten. Johan stelt zich voor, kijkt me aan, lacht, begint te praten en maakt contact. Dat is prettig en ik luister belangstellend. Die belangstelling neemt echter af naarmate hij langer aan het woord is. Hij gebruikt veel woorden, kijkt steeds vaker even weg en zijn verhaal wordt onduidelijker.

Ik stop het gesprek en vraag wat hij ervaart.
Johan: “Het voelt niet heel goed maar ik weet niet precies wat er mis gaat”.

Ervaren van de ouder,volwassen en kindpositie

Tijdens het spel heb ik Johan zien starten in een volwassen gelijkwaardige positie. Langzaam verschoof dit naar een afhankelijke kindpositie.

Ik leg de drie posities ouder (theezakje), volwassen (blocnote) en kind (post-it) op de grond naast elkaar. En leg in het kort uit waar deze voor staan. Johan gaat in de drie posities staan en ervaart de verschillen.

Hierna stelt hij zich nogmaals voor. Hij begint in de volwassen positie en voelt nu haarfijn het moment waarop hij zijn sterke en authentieke opening kwijt raakt. Hij schrikt hiervan en zegt: “Zoals ik nu praat moet ik eigenlijk daar gaan staan, dat voel ik nu heel sterk.” En hij wijst naar de post-it voor de kindpositie.

We onderzoeken vervolgens op welk moment hij uit zijn volwassen positie raakt. Dat gebeurt wanneer hij klaar is met de introductie van zichzelf. En overgaat in het vertellen over zijn ervaring en deskundigheid. Hierover is hij onzeker omdat hij niet weet of dit aansluit bij de ander.

Oefenen met een alternatief

Ik geef hem drie mogelijkheden die hij kan inzetten na zijn introductie. Hij kan

  • even stil zijn en de ander de ruimte te geven een vraag te stellen
  • zelf een vraag stellen
  • vertellen wat erin hem omgaat
    • Johan probeert ze alle drie uit.“Als ik deze dingen doe, blijf ik veel rustiger en houd ik makkelijker contact met de ander. Ik blijf ook goed staan in de volwassen positie. Door rust te nemen of een vraag te stellen ontstaat er veel meer een gesprek. Ik kan mijn verhaal afstemmen op de ander. Super!”

      Wat is er veranderd?

      In de nabespreking realiseert Johan zich dat hij wel vaker de neiging heeft in de kindpositie te zitten als hij in gesprek is of in gezelschap is. Hij neemt zich voor deze ervaring mee te nemen naar de netwerkgesprekken die hij heeft gepland. Hij voelt zich sterk en zeker na deze ervaring.


      Coachen op de vloer is een reeks van korte impressies: zo ziet coaching met psychodrama eruit in de praktijk. En dit is daarvan het effect. Wil je deze manier van werken zelf in de vingers krijgen?Ontdek onze leertrajecten voor coaches en supervisoren.